Accu kettingzaag keten smeren onderhoud gids
Je staat in de tuin, zonnetje schijnt, en je wilt die ene dode tak eindelijk eens verwijderen.
Je pakt je gloednieuwe EGO Power+ kettingzaag. Je trekt aan de startknop en hij zoemt stil tot leven. Heerlijk, zo’n accu kettingzaag.
Geen gedoe met brandstof, geen kabels die in de knel komen. Maar dan zie je de ketting draaien en denk je: "Hoe zit dat eigenlijk met smeren?" Het antwoord is simpel: zonder olie ben je je zaag snel kwijt. Dit is jouw gids om je kettingzaag soepel en veilig te houden, speciaal voor de moderne accu-modellen van merken als EGO, Greenworks en Husqvarna.
Waarom smeren levensreddend is voor je ketting
Een kettingzaag ketting is een stuk gereedschap dat enorm hard moet werken.
Hij draait met hoge snelheid rondom het zaagblad, oftewel de geleiderail. Zonder smering ontstaat er wrijving. Veel wrijving. Dat betekent hitte.
En hitte is de grootste vijand van je kettingzaag. De metaaldeuren kunnen uitzetten en vastlopen of zelfs breken. Je zaagblad raakt oververhit en je motor moet harder werken, wat je accu sneller leegslurpt. Stel je voor dat je zonder olie zaagt.
Je hoort een vreemd geluid, een piepend of gierend geluid. Dat is het metaal dat schreeuwt om olie.
Binnen enkele seconden begint de ketting te slijten. Binnen een minuut is hij waarschijnlijk onherstelbaar beschadigd. Een nieuwe ketting voor een EGO kettingzaag kost al snel tussen de €40 en €60.
Een duur grapje voor een simpele vergetelheid. Goed smeren beschermt dus je investering.
Naast de ketting zelf, is er nog een onderdeel dat olie nodig heeft: de aandrijving.
Bij de meeste accu kettingzagen zit er een apart reservoir voor kettingolie. Dit is een speciale olie die plakkerig is en goed blijft zitten op de ketting. Het zorgt ervoor dat de ketting soepel over de geleiderail glijdt.
Dit verlengt de levensduur van zowel de ketting als het hele zaagblad aanzienlijk. Een scherpe ketting en voldoende olie gaan hand in hand.
Een scherpe ketting snijdt, een botte ketting schuurt. Met olie erbij vermindert de weerstand en kan de ketting zijn werk doen.
Je merkt het verschil direct: je zaag gaat sneller door het hout en je bent minder kracht kwijt. Dat is fijn voor je spieren en voor je accuduur.
Hoe werkt het smeringssysteem van een accu kettingzaag?
Bijna alle moderne accu kettingzagen, zoals die van EGO (de CS1400 of CS1600) of Greenworks, werken met een automatisch smeersysteem. Je hoeft niet tijdens het zagen handmatig olie toe te voegen.
De zaag doet het werk voor je. Er zit een klein oliepompje in de machine dat continu een beetje olie naar de ketting pompt.
Dit gebeurt alleen als de ketting draait. Zodra je de zaag uitzet, stopt de oliepomp ook. Het systeem bestaat uit drie delen: het olie reservoir, de pomp en de olieopening bij de geleiderail.
Het reservoir zit meestal aan de zijkant of achterkant van de zaag. Bij de EGO Power+ kettingzagen zit het reservoir vaak slim verwerkt, zodat je makkelijk kunt bijvullen zonder de zaag eerst helemaal uit elkaar te halen.
Je kunt de hoeveelheid olie soms instellen. Een instelknopje bepaalt hoeveel olie de pomp per minuut verstuurt. Waarom is die instelling handig? Als je in zacht hout zaagt, zoals populier of berk, heb je minder olie nodig dan bij hard hout, zoals eik of beuk.
Ook het formaat van je ketting en geleiderail speelt een rol. Een langere geleiderail (bijvoorbeeld 40 cm of 50 cm) verbruikt meer olie dan een korte van 30 cm.
Door de olie toevoer aan te passen, verspil je geen olie en zorg je dat de ketting perfect gesmeerd blijft. Veel accu kettingzagen hebben een handig visueel controlelampje. Een groen lampje betekent dat er voldoende olie in het reservoir zit.
Rood of oranje geeft aan dat je bijna moet bijvullen. Dit is vooral bij Greenworks modellen een fijne feature.
Je wilt namelijk nooit met een lege olie tank beginnen aan een klus. Dat is vragen om problemen.
De juiste olie kiezen: niet zomaar een fles
Je kunt niet zomaar motorolie of olijfolie uit de keuken gebruiken. Je hebt speciale kettingzaag olie nodig.
Deze olie is dikker en plakkeriger. Het hecht zich vast aan de ketting en spatte niet direct weg. Bovendien is het biologisch afbreekbaar, wat belangrijk is voor het milieu omdat je vaak in de tuin of het bos zaagt.
De meeste merken adviseren een specifieke olie die bij hun systeem past. Als je een EGO kettingzaag hebt, kun je het beste de EGO kettingolie gebruiken.
Deze is speciaal ontwikkeld voor hun elektrische motoren. Een fles van 1 liter kost ongeveer €12 tot €15.
Je vult hiermee makkelijk het reservoir van de EGO CS1400 (1,1 liter inhoud) of de grotere CS1600 (1,3 liter inhoud). De olie is dun genoeg om bij lage temperaturen nog goed te stromen, maar dik genoeg om te blijven zitten. Voor Greenworks kettingzagen geldt hetzelfde. Hun 40V of 60V systemen werken het best met olie die specifiek is afgestemd op hun kettingen.
Vaak kun je echter universele kettingzaag olie kopen van merken als Oregon of Stihl. Deze kosten vaak tussen de €8 en €12 per liter.
Belangrijk is dat je olie koopt die "biologisch afbreekbaar" is en geschikt is voor elektrische kettingzagen. Sommige ouderwetse olie kan te dik zijn voor de fijnere smering van elektrische pompen. Husqvarna heeft als merk een eigen lijn accu kettingzagen, zoals de T540i XP.
Ook hierbij geldt: gebruik Husqvarna kettingolie of een kwalitatief gelijkwaardig alternatief. Een liter Husqvarna olie kost rond de €10-€14.
Het is verleidelijk om de goedkoopste te kiezen, maar goede olie voorkomt slijtage aan de aandrijftand van de motor. Een dure motor repareren is duurder dan een goede fles olie. Let op: smeerolie en kettingolie zijn verschillende dingen.
Smeerolie (zoals WD-40) is bedoeld om roest te voorkomen of vastzittende delen los te maken, maar het is te dun om te smeren onder hoge druk.
Gebruik dus altijd kettingolie. Als je twijfel, check de handleiding van je specifieke model. Daar staat precies welk type olie het reservoir aan kan.
Stap-voor-stap: Hoe vul en controleer je de olie?
Je kettingzaag bijvullen is makkelijker dan het lijkt. Volg deze stappen en je bent klaar in een minuut. Zorg dat de zaag uitstaat, de accu verwijderd is en dat je een veilige broek voor kettingzagen draagt.
Veiligheid gaat altijd voor. Zoek een stabiele ondergrond, bijvoorbeeld een werkbank of de grond, maar zorg dat de zaag niet om kan vallen.
- Zoek het reservoir: Kijk op je EGO, Greenworks of Husqvarna model naar het dekseltje met het olie-icoontje (vaak een druppel). Dit zit meestal aan de zijkant.
- Open het deksel: Draai het deksel open. Sommige modellen hebben een schroefdop, andere een kliksysteem. Zorg dat je de opening vrij maakt van vuil.
- Giet de olie erin: Giet de kettingolie langzaam in het reservoir. Gebruik een trechtertje om morsen te voorkomen. Stop op tijd; de meeste reservoirs hebben een aanduiding tot waar je mag vullen (meestal tot aan de rand van de vulopening).
- Doe het deksel dicht: Draai of klik het deksel stevig vast. Veeg eventuele gemorste olie direct weg met een doekje. Olie op de grond is glibberig en slecht voor het milieu.
- Controleer: Zet de accu er weer in. Start de zaag even kort (zonder te zagen) en houd hem horizontaal. Je zou een klein druppeltje olie moeten zien verschijnen aan de onderkant van de geleiderail. Dat betekent dat het systeem werkt.
Als je klaar bent met zagen, is het slim om de ketting even na te kijken. Haal de accu eruit.
Kijk naar de ketting. Hangt er een klein beetje olie aan? Dat is goed. Is de ketting kurkdroog en licht van kleur?
Dan is de smering niet optimaal. Controleer dan of de oliepomp misschien verstopt zit (schoonmaken met perslucht of een zachte doek) of dat de olie te dik is geworden door kou.
Een veelgemaakte fout is het reservoir te vol of te leeg laten. Te vol lekt, te leeg beschadigt de zaag. Check voor elke klus de oliestand. Het kost maar 10 seconden.
Voor de EGO modellen geldt: als je de accu verwisselt, check dan meteen even de olie. Zo ben je altijd klaar om te beginnen.
Handige tips voor onderhoud en problemen
Je kettingzaag gaat langer mee als je hem goed verzorgt. Naast het bijvullen van de olie en het kettingzaag keten slijpen, moet je de ketting ook regelmatig smeren.
Ja, dat klinkt dubbelop, maar het gaat om de kettingtand en de binnenkant. Eens in de zoveel tijd (bij intensief gebruik wekelijks) kun je de ketting loshalen en in een bakje met olie leggen. Laat hem een uurtje weken.
"Denk aan je ketting, dan denkt je kettingzaag aan jou."
Dit haalt roest uit de schakels. Problemen oplossen?
Als je merkt dat de zaag rookt tijdens het zagen, of dat de ketting niet draait, controleer dan eerst de olie.
Is het reservoir leeg? Vul bij. Is de ketting wel gesmeerd maar draait hij niet? Misschien is de ketting te strak aangedraaid. Een ketting moet iets kunnen bewegen.
Trek er zachtjes aan; hij moet een beetje meebewegen. Bij de EGO modellen zit er een handig spansysteem aan de zijkant (vaak met een draaiknop).
Accu's en koude temperaturen: In de winter kan de olie dikker worden. Als het vriest, kan het reservoir bijna leeg lijken omdat de olie niet stroomt. Zet de zaag voor gebruik even binnen op kamertemperatuur.
Dan vloeit de olie weer normaal. Gebruik bij temperaturen onder de 5 graden Celsius een "winterolie" of een olie die specifiek aangegeven is voor lage temperaturen.
Dit voorkomt problemen met de pomp. Prijzen op een rijtje voor onderhoud:
- EGO kettingolie (1L): €12 - €15
- Greenworks universele olie (1L): €9 - €12
- Husqvarna X-Guard olie (1L): €10 - €14
- Reserve ketting voor EGO CS1600 (10 inch): €45
- Reserve ketting voor Greenworks 40V (12 inch): €40
Haal zaagsel weg uit de gleuven. Een schone zaag ademt beter en de oliepomp blijft langer functioneren.
Bewaar je accu kettingzaag op een droge plek, niet in de schuur waar het vriest of extreme hitte is. Zo blijft de olie in het reservoir stabiel, weet je hoe je de accu kettingzaag koelen moet en ben je altijd klaar voor de volgende snede.