Accu kettingzaag keten slijpen stap voor stap

Je EGO Power+ of Greenworks kettingzaag snijdt als een mes door boter, tot die ene dag. Het metaal schuift, je moet harder duwen en de zaag begint te gieren zonder resultaat.

De ketting is bot. Veel mensen kopen meteen een nieuwe ketting voor €30 tot €50, maar dat is vaak niet nodig. Met een simpel slijpsetje en twintig minuten van je tijd maak je je Husqvarna, EGO of Greenworks kettingzaag weer als nieuw. Ik leg je precies hoe je dat doet, alsof we samen in de schuur staan.

Wat je nodig hebt voordat je begint

Voordat je de schuurmachine aanzet, zorg je dat alles klaarligt. Niets is vervelender dan halverwege te moeten stoppen omdat je iets mist. Je hebt een stabiele werkplek nodig, bijvoorbeeld een stevige tafel in je garage of schuur.

Zet de kettingzaag stevig vast met een bankschroef of een speciale kettingzaaghouder.

• Een vijlset: een ronde vijl (maat 4,0 mm voor de meeste EGO en Greenworks kettingen) en een platte vijl.
• Een dieptemeter (soms inbegrepen bij de vijlset).
• Een stukje krijt of een stift om de starttand te markeren.
• Handschoenen: altijd, die scherpe tanden zijn niet vriendelijk.
• Een poetsdoekje en wat kettingolie.

Zo kan je handenvrij werken en voorkom je dat de zaag beweegt tijdens het slijpen. Je materiaal is simpel en kost bij elkaar niet de wereld.

Een complete set van EGO of Greenworks kost rond de €40, maar losse onderdelen zijn vaak goedkoper. Check altijd het typeplaatje op je accu kettingzaag of de handleiding van je Husqvarna 120i of Greenworks 40V. Daar staat de precieze kettingmaat op. De meeste modellen hebben een 3/8" pitch en een .050" (1,3 mm) gauge, maar controleer het even.

Stap 1: De ketting voorbereiden en de starttand markeren

Als de kettingzaag uitstaat en de accu eruit is, draai je de ketting los met de spanner. Haal de ketting van het blad en leg hem op je werkbank. Maak hem even schoon met een doekje en wat afwasmiddel als hij heel vies is.

Vetresten en zaagsel belemmeren het zicht en maken het slijpen moeilijker. Neem nu je stift of krijt en zet een duidelijk streepje op de tand die je als eerste gaat slijpen.

Dit is je starttand. Zonder markering raak je snel de tel kwijt, zeker bij de 50 tot 60 tanden die een gemiddelde ketting heeft.

Het maakt niet uit welke je kiest, maar begin bij één. Leg de ketting plat op de tafel. De tanden wijzen allemaal dezelfde kant op.

Je ziet nu dat elke tand een andere kant op staat: links en rechts om en om. Dat is normaal.

Je slijpt ze allebei, maar om en om.

Stap 2: De ronde vijl pakken en de juiste hoek vinden

Pak de ronde vijl. De diameter is belangrijk: voor de meeste EGO en Greenworks kettingen is dat 4,0 mm.

Gebruik een 4,8 mm voor grotere Husqvarna modellen, maar check het echt. Een verkeerde maat maakt de tand kapot. De vijl moet scherp zijn; een botte vijl werkt frustrerend en levert een slecht resultaat op.

Zet de vijl in de gleuf van de tand. Je ziet twee lijnen op de bovenkant van de tand: de slijpvlakken.

De hoek die je moet aanhouden is ongeveer 30 graden. De meeste vijlsets hebben een klein opzetstukje dat je erop kunt leggen, zodat de hoek automatisch goed staat. Dat is ideaal voor beginners. Begin met lichte druk.

Druk de vijl niet hard naar beneden; het is een kwestie van slijpen, niet van uithollen. Je beweegt de vijl soepel heen en weer, maar alleen van je af. Dus als je de vijl naar voren beweegt, oefen je druk uit; naar achteren beweeg je licht mee.

Let op: zorg dat de bovenkant van de vijl ongeveer 1 mm boven de punt van de tand uitsteekt. Dit voorkomt dat je de punt te scherp maakt en afbreekt.

Stap 3: De tanden slijpen: gelijkmatigheid is key

Je hebt nu de starttand gemarkeerd. Slijp deze tand in ongeveer 5 tot 8 bewegingen.

Kijk goed naar de glanzende plek op de snijkant. Als die over de hele breedte glanst, is de tand scherp. Stop met slijpen zodra dit het geval is. Te veel slijpen maakt de tand te klein en zwak.

Na de eerste tand tel je er drie over (inclusief de getande die je net deed) en slijp de vierde. Dit zijn de tanden aan dezelfde kant van de ketting.

Doe dit bij elke tand aan de linkerkant. Wissel af: de ene tand heeft een linkersnede, de volgende een rechtersnede.

De vijl moet dus altijd in de juiste gleuf passen. Veelgemaakte fout: de vijl te ver doorschuiven. Als je per ongeluk een tand overslaat of twee keer dezelfde slijpt, raakt de symmetrie verstoord.

De zaag zal scheef trekken in het hout. Gebruik je startmarkering en tel hardop.

Doe rustig aan; het duurt maar even. Na het slijpen van alle linkertanden draai je de ketting om. Of, als je handig bent, slijp je meteen de rechtertanden.

De hoek is nu hetzelfde, maar je beweging is andersom. Zorg dat elke rechtertand even lang is als de linkertand ertegenover.

Dit zorgt voor een rustige loop van de zaag.

Stap 4: De diepte begrenzers (dieptemeters) controleren

Nu de tanden scherp zijn, moet je de dieptemeters checken. Dit zijn die kleine schaafplaatjes net achter de snijtand. Ze bepalen hoe diep de zaag in het hout grijpt.

Als ze te hoog staan, grijpt de zaag niet; te laag en de zaag loopt vast en slaat terug.

Gebruik de dieptemeter uit je set. Leg hem op de tand.

Voor de meeste EGO en Greenworks modellen (met .050" gauge) mag de dieptemeter net niet raken. Voor Husqvarna modellen kan dit afwijken, dus check de handleiding. De afstand is vaak 0,6 mm tot 0,8 mm.

Als de dieptemeter te hoog staat (hij raakt de meetlat wel), moet je hem licht aanslijpen.

Gebruik de platte vijl. Leg de vijl plat op de twee aangrenzende snijtanden en vijl de dieptemeter voorzichtig bij. Doe dit bij elke derde tand. Dus: slijp de dieptemeter van tand 1, 4, 7, enzovoort.

Vijl alleen bij tot de dieptemeter net niet meer raakt. Vijl niet te veel; dan zaag je straks niet meer.

Stap 5: De ketting op spanning zetten en smeren

Als alle tanden en dieptemeters in orde zijn, maak je de ketting schoon met een doekje. Vet hem licht in met kettingolie.

Doe dit altijd, ook als de ketting nog olie heeft. Een droge ketting slijt veel sneller. Monteer de ketting terug op het blad van je EGO of Greenworks kettingzaag.

Draai de moer van de spanner vast, maar niet helemaal. Trek de ketting strak langs de bovenkant van het blad.

Zorg dat de schakels soepel lopen in de gleuf. Draai nu de spanner aan totdat de ketting niet doorhangt. Dit is een essentieel onderdeel wanneer je een nieuwe ketting op je zaag legt. De ketting moet wel iets speling hebben: je moet hem met je vingers kunnen optillen tot de onderkant van de schakel loskomt van het blad (ongeveer 2-3 mm). Te strak = slijtage, te los = gevaar voor afslaan.

Test de spanning door de ketting handmatig rond te draaien. Hij moet soepel lopen zonder vast te lopen. Zet de machine vast en controleer nog een keer de spanning na een paar minuten gebruik, want een nieuwe ketting rekt iets uit.

Verificatie-checklist: is je ketting goed?

Voordat je begint te zagen, loop je deze lijst even na. Dit voorkomt teleurstellingen en ongelukken.

• Hoek: Zijn alle snijtanden geslepen onder een hoek van 30 graden? Check dit visueel.
• Lengte: Is elke tand even lang? Geen enkele tand mag korter of langer zijn dan zijn buurman.
• Diepte: Raakt de dieptemeter de meetlat niet? Voor Greenworks/EGO is dit .050" (1,3 mm).
• Spanning: Hangt de ketting niet door? Loopt hij soepel?
• Smering: Zit er voldoende olie in het reservoir? Een accu kettingzaag verbruikt minder olie dan een benzine model, maar hij moet wel lopen.

Als je twijfelt, begin dan opnieuw of vraag hulp. Als je alle punten kunt afvinken, ben je klaar. Zet je veiligheidsbril op, start de zaag en zaag een stukje hout (bijvoorbeeld een zachte den of populier). De zaag moet nu glijden zonder dat je hoeft te duwen.

Het zaagsel moet grof zijn en niet fijn poeder. Fijn poeder betekent dat de ketting nog bot is of dat de diepte te klein is.

Tips voor onderhoud en veiligheid

Een accu kettingzaag is licht en stil, maar net zo gevaarlijk als een benzine model. Vergeet niet je accu kettingzaag te laten afkoelen bij zware klussen en draag altijd handschoenen, een veiligheidsbril en stevige schoenen.

Zorg dat je geen losse kleding hebt die in de ketting kan komen.

Slijp je ketting regelmatig. Als je merkt dat je harder moet duwen of dat de zaag stopt met zagen, is het tijd voor een onderhoudsbeurt van je ketting. Een scherpe ketting zaagt sneller en verbruikt minder acculading.

Bij intensief gebruik (zoals het vellen van een boom) slijp je na elke tank (of na 2-3 acculadingen). Bij licht tuinwerk volstaat eens per maand. Gebruik alleen merkonderdelen van EGO, Greenworks of Husqvarna. Goedkope imitatiekettingen passen vaak niet perfect op je blad en slijten sneller.

Een vervangende ketting kost tussen de €25 en €50, afhankelijk van de lengte (bijvoorbeeld 30 cm of 40 cm).

Als je twijfelt over de slijptechniek, oefen dan eerst op een oude ketting. Het is een kwestie van gevoel.

Na drie of vier keer slijpen heb je de routine te pakken. En onthoud: liever een beetje te weinig slijpen dan te veel. Je kunt altijd bijwerken, maar een afgebroken tand kun je niet meer repareren.

Met deze stappen haal je het maximale uit je accu tuingereedschap. Je bespaart geld, je zaag gaat langer mee en je werk wordt een stuk leuker.

Dus pak die vijl, zet je EGO of Greenworks vast en maak hem weer scherp. Je kunt het.