Accu staathouding SoH berekening uitgelegd

Je staat in de tuin, je Greenworks grasmaaier of EGO bladblazer doet het ineens veel minder goed.

De accu is halfvol, maar het apparaat stopt ermee. Vervelend, maar het is niet altijd de accu die kapot is.

Vaak gaat het om de staathouding, oftewel de State of Health (SoH). Dit is de echte leeftijd en conditie van je accu, niet alleen hoe vol die nu is. Laten we dit eens rustig uitleggen, zodat je precies weet wat er gebeurt en hoe je het berekent.

Wat is die staathouding (SoH) eigenlijk?

Stel je voor, je hebt een emmer water. De State of Charge (SoC) is hoe vol die emmer nu is.

De State of Health (SoH) is de staat van de emmer zelf. Is die nog heel of zit er al een deuk in?

Werkt de tuit nog goed? Bij een accu is het hetzelfde. SoH geeft aan hoeveel van de oorspronkelijke capaciteit er nog over is. Een nieuwe EGO 56V accu heeft bijvoorbeeld 2,5 Ah (amperes).

Als hij na een jaar nog maar 2,0 Ah kan leveren, is de SoH 80%.

Het is dus niet alleen hoe vol de accu is op dit moment. Het is de vergelijking tussen hoe hij nu presteert en hoe hij nieuw presteerde. Een accu van 100% SoH is precies zo sterk als toen je hem kocht.

Een accu van 70% SoH is nog steeds bruikbaar, maar hij leegt sneller en heeft minder kracht. Dit is superbelangrijk voor je tuingereedschap.

Je wilt niet dat je Husqvarna heggenschaar halverwege de heg ermee ophoudt.

Waarom is dit zo belangrijk? Omdat het je helpt te voorspellen hoelang je nog kunt werken. Het zegt iets over de slijtage.

Accu's slijten nu eenmaal. Elke keer dat je hem oplaadt en leegmaakt, wordt de chemie een beetje minder.

SoH meet die slijtage. Het is de graadmeter voor de resterende levensduur van je dure accu.

Hoe bereken je de staathouding zonder dure apparatuur?

Je hoeft geen ingenieur te zijn om een goede inschatting te maken. De makkelijkste manier is tijd.

Noteer eens hoe lang je een bepaalde machine op volle accu kunt gebruiken.

Pak een EGO bladblazer die normaal 45 minuten meegaat. Als je na een jaar opladen maar 30 minuten werkt, is de SoH ongeveer 66% (30/45 x 100). Dit is een simpele vuistregel, maar hij werkt goed voor dagelijks gebruik.

Een andere manier is kijken naar de spanning (voltage). Een volledig opgeladen 40V Greenworks accu heeft een spanning van ongeveer 42V. Als diezelfde accu na een jaar bij 50% lading al zakt naar 38V, weet je dat de interne weerstand is toegenomen. Dit betekent dat de SoH achteruitgaat.

Je kunt een multimeter gebruiken om dit te meten, maar je moet wel weten wat de normale waarden zijn voor jouw specifieke model.

De formule voor de procentuele SoH

De meeste moderne systemen, zoals EGO en Greenworks, hebben een slimme BMS (Battery Management System). Dit is het brein van de accu.

Het houdt bij hoeveel energie erin gaat en eruit komt. Sommige accu's hebben een indicatorlampje dat flikkert als de SoH laag is. Bij Husqvarna kun je via de app (bij sommige modellen) de conditie inzien.

Dit is de meest betrouwbare manier zonder extra tools. Wil je het precies uitrekenen?

De basisformule is simpel: SoH (%) = (Huidige maximale capaciteit / Originele capaciteit) x 100 Stel, je hebt een Husqvarna accu van 40V en 5 Ah.

Nieuw was hij 5 Ah. Nu laad je hem vol en meet je dat hij maar 4 Ah kan vasthouden.

Dan is de SoH (4 / 5) * 100 = 80%. Dit is de echte waarde.

Het zegt dat je nog 80% van de originele looptijd hebt. Let op: deze capaciteit meet je niet zomaar even. Je moet de accu volledig opladen, dan volledig ontladen (tot de machine stopt), en de totale energie meten.

Voor de gemiddelde gebruiker is het inschatten op basis van tijd vaak makkelijker. Als je merkt dat je EGO maai-accu opeens maar 30 minuten loopt in plaats van 60, weet je genoeg. Je SoH is dan ongeveer 50%.

Factoren die je SoH beïnvloeden

Er zijn dingen die je kunt doen om de SoH langer hoog te houden. Temperatuur is een grote. Laat je accu nooit in de vriezer staan of in de hete zon op de vensterbank.

Lithium-ion accu's (die zitten in EGO, Greenworks en Husqvarna) houden niet van extreme kou of hitte.

Bewaar ze op kamertemperatuur, rond de 20 graden. Dit vertraagt de chemische slijtage aanzienlijk.

Ook het opladen zelf beïnvloedt de SoH. Snelladers zijn handig, maar ze produceren meer warmte. Als je geen haast hebt, is een normale lader beter voor de levensduur.

Probeer de accu niet constant op 100% te laten liggen als je hem niet gebruikt.

Laad hem op tot 80% voor langere opslag. Dat is veel beter voor de staathouding. De manier waarop je de accu gebruikt, telt ook mee. Volgens het algoritme voor de levensduur van je accu is het slim om je machine niet te veel te vragen.

Verschillen tussen merken

Als je een dikke boomstronk probeert te zagen met een kleine accu boormachine, belast je de accu te zwaar. De BMS zal dan ingrijpen, maar de spanning zal snel dalen.

Dit zorgt voor extra slijtage. Gebruik de juiste accu voor de klus.

Een 12Ah accu op een EGO maaimachine gaat langer mee en slijt minder snel omdat hij minder hard hoeft te werken. Elk merk heeft zijn eigen technologie. EGO gebruikt 56V systemen.

Hun accu's zijn over het algemeen erg duurzaam. Een EGO 56V 2.5Ah accu kost ongeveer €199. Een grotere 5.0Ah kost rond de €349.

De SoH van EGO accu's blijft vaak lang stabiel als je ze goed onderhoudt en let op de interne weerstand voor optimale prestaties.

Greenworks werkt vaak met 40V (en 80V voor zwaardere machines). Een Greenworks 40V 4.0Ah accu ligt qua prijs rond de €179.

Deze accu's zijn iets gevoeliger voor kou, dus wees extra voorzichtig in de winter. De BMS is goed, maar ze verliezen capaciteit sneller als je ze vaak snel oplaadt. Husqvarna heeft de "BLi" series.

Een Husqvarna BLi20 accu (ca. 4Ah) kost ongeveer €220.

Deze accu's zijn gemaakt voor professioneel gebruik. Ze zijn robuust, maar ook zwaar. De SoH berekening gebeurt hier vaak via de bijbehorende app of de lader. De techniek is vergelijkbaar met de anderen, maar de software is vaak wat uitgebreider.

Praktische tips voor je accu's

Om je SoH zo hoog mogelijk te houden, volgen hier wat tips die je meteen kunt toepassen. Het zijn kleine dingen, maar ze maken een groot verschil op de lange termijn. Denk aan je accu als aan een plant: hij heeft de juiste zorg nodig om te blijven groeien (of werken).

• Laad niet altijd tot 100%: Als je morgen pas maait, laad dan vandaag op tot 80%.
• Bewaar op kamertemperatuur: Niet in de schuur als het vriest. Binnen bewaren is het beste.
• Gebruik de juiste lader: Gebruik altijd de lader die bij het merk hoort. Een Greenworks lader op een EGO accu werkt niet en is gevaarlijk.
• Laat niet leeglopen: Probeer de accu niet helemaal leeg te trekken. Stop met werken als de machine langzamer gaat of stopt.
• Reinig de contacten: Veeg de contactpunten af met een droge doek. Vuil zorgt voor weerstand en warmte.

Check regelmatig de temperatuur tijdens het laden. Als de accu heet wordt, stop dan even.

Warmte is de grootste vijand van de SoH. Een accu die heet wordt tijdens het opladen verliest sneller capaciteit.

Laat hem afkoelen voordat je verder gaat. Investeer in goede opslag. Koop een accu-tas of bewaar ze in de originele verpakking.

Dit beschermt tegen stof en vocht. Vooral voor Husqvarna en EGO accu's, die wat gevoeliger zijn voor vocht op de contacten, is dit essentieel.

Een droge plek in de garage of schuur (maar niet in de vrieskou) is perfect. Als je merkt dat de SoH onder de 70% komt, overweeg dan de aanschaf van een nieuwe accu. Vooral voor zwaar werk zoals maaien of zagen. Een zwakke accu zorgt voor frustratie en minder goede resultaten. Voor lichte klussen zoals een trimmer of heggenschaar kun je hem vaak nog wel een seizoen mee doen.

Wanneer moet je de accu vervangen?

Er is geen harde grens, maar een SoH van 60% is vaak het punt waarop vervanging echt nodig is. Vooral voor tuingereedschap dat veel power vraagt.

Als je een EGO maaimachine hebt en de accu leegt na 15 minuten in plaats van 45, is het plezier er snel af. Je zult merken dat de machine minder krachtig wordt en sneller stopt. Kijk naar je gebruik.

Gebruik je de machine professioneel? Dan vervang je eerder.

Een professional met een Husqvarna kettingzaag kan niet wachten tot de accu leeg is. Die vervangt hem zodra de SoH onder de 80% komt voor betrouwbare prestaties. Een hobbyist in de tuin kan misschien nog wel een jaar toe met 70% SoH. De kosten zijn ook een factor.

Een nieuwe Greenworks 40V accu is een investering. Als je oude accu nog 60% SoH heeft, kun je hem misschien nog gebruiken voor lichtere taken.

Koop een nieuwe voor de zware klussen en bewaar de oude voor de trimmer. Zo benut je elke ampère nog optimaal. Uiteindelijk gaat het om jouw gemak.

Tuingereedschap op accu is bedoeld om makkelijk te werken. Als je constant bezig bent met opladen, is het slim om zelf een accu diagnose op je computer uit te voeren.

Ken je SoH, bereken je looptijd en zorg voor je spullen. Dan gaat je EGO, Greenworks of Husqvarna jarenlang mee.